Wstęp. Cel badania
Kolchicyna jest lekiem od wielu lat stosowanym w stanach zapalnych stawowych i w leczeniu napadów dny moczanowej. Ostatnio ukazało się doniesienia o dobrym efekcie stosowania kolchicyny w zapaleniu osierdzia. Celem pracy jest ocena bezpieczeństwa i skuteczności kolchicyny jako leczenia wspomagającego w leczeniu konwencjonalnym pierwszego epizodu ostrego zapalenia osierdzia.
Chorzy >18rż, bez cech uszkodzenia wątroby i nerek. Kryteria diagnostyczne zapalenia osierdzia dwa z następujących: typowy ból w klp, tarcie osierdzia, zmiany w ekg.
Chorzy randomizowani do grupy otrzymującej 800 mg ASA co 6 lub 8 godzin do 7 lub 10 dnia, ze zmniejszaniem stopniowym dawki przez 3 do 4 tygodni n=60 chorych lub grupy łącznego stosowania ASA i kolchicyny w dawce 1 do 2mg w pierwszym dniu, a następnie od 0.5 do 1 mg przez okres 6 miesięcy n=60 chorych. W przypadku przeciwwskazań lub uczulenia na ASA stosowano prednisolon w dawce 1 do 1.5 mg dziennie przez okres 4 tygodni, a następnie stopniowo dawkę zmniejszano. Wszyscy chorzy otrzymywali omeprazol. Ocena echokardiograficzna przy przyjęciu po 48 i 72 godzinach, 10 dniach, a następnie po 1, 3, 6 i 12 miesiącach.
Pierwszorzędowy punkt końcowy: częstość nawrotu zapalenia osierdzia.
Drugorzędowy punkt końcowy: utrzymywanie się objawów klinicznych powyżej 72 godzin od początku leczenia.
Średnia wieku chorych 57 lat. Wszyscy chorzy mieli płyn w osierdziu, 32% chorych tarcie osierdzia, a 88% chorych zmiany w ekg. Przyczyna idiopatyczna u 84% chorych, autoimmunologiczna u 15% chorych.
Pierwszorzędowy punkt końcowy: częstość nawrotu zapalenia osierdzia była wyższa w grupie otrzymującej tylko ASA 20(33.3%) chorych, a w grupie otrzymującej leczenie skojarzone 7(11.7%) chorych p=0.009. Częstość nawrotu w obserwacji 18-miesięcznej odpowiednio 32.2% vs 10.7% chorych p=0.004. Średni okres bez nawrotu zapalenia w grupie ASA wyniósł 22.9±10.3 miesięcy a w grupie ASA i kolchicyna 17.2±12.3 miesięcy p=0.007. W dodatkowej analizie podgrup nawrót zapalenia w obserwacji 18-miesięcznej wyniósł 23.5% chorych a grupie ASA, 8.8% chorych w grupie ASA i kolchicyna, 86.7% w grupie prednisolonu i 11.1% chorych w podgrupie kolchicyny i prednisolonu (log rank p<0.001).
Drugorzędowy punkt końcowy: utrzymywanie się objawów klinicznych powyżej 72 godzin od początku leczenia u 22(36.7%) chorych z grupy ASA i 7(11.7%) chorych z grupy ASA i kolchicyny.
W analizie wieloczynnikowej stosowanie sterydów było czynnikiem powodującym nawrót zaplenia osierdzia OR 4.30 (95%CI;1.21-15.25) p=0.024, a stosowanie kolchicyny czynnikiem prewencyjnym OR 0.17 (95%CI;0.05-0.53) p=0.003. Objawy uboczne po stosowaniu kolchicyny były porównywalne z grupą bez kolchicyny.
Wnioski
Zastosowanie kolchicyny daje klinicznie wymierne korzyści w zmniejszeniu częstości nawrotu zapalenia osierdzia. Sterydy stosowane w zapaleniu osierdzia są niezależnym czynnikiem nawrotu zapalenia
.
Imazio M, Bobbio M, Cecchi E, Demarie D, Demichelis B, Pomari F, Moratti M, Gaschino G, Giammaria M, Ghisio A, Belli R, Trinchero R. Colchicine in addition to conventional therapy for acute pericarditis: results of the COlchicine for acute PEricarditis (COPE) trial. Circulation. 2005 Sep 27, 112(13), 2012-2016. [PMID]: 16186437.