Wstęp. Cel badania
Obecność Chlamydia pneumoniae wykazano w blaszkach miażdżycowych. Zastosowanie makrolidów oprócz efektu przeciwzapalnego miało erydykować bakterię z blaszki miażdżycowej. Randomizowane badania nie potwierdziły tej teorii, a metaanaliza badań zastosowaniem antybiotyków makrolidowych wskazywała że przedział ufności znajduje się pomiędzy 11% spadkiem a 16% wzrostem śmiertelności w grupach leczonych. Celem badania była ocena wpływu klaritromycyny na chorobowość i śmiertelność w grupie chorych z stabilna dusznicą bolesną.
Badanie przeprowadzone na podstawie bazy danych z chorymi z rozpoznaniem ICD 209-219. Pacjenci w wieku 18-85 lat byli włączani do badania jeżeli udokumentowany zawał mięśnia sercowego, PCI lub CABG.
Chorzy włączani do badania byli randomizowani (w stosunku 1:1) do grupy otrzymującej 500 mg Klacidu UNO dziennie przez dwa tygodnie n=2172 chorych lub do grupy placebo n=2201 chorych. U chorych pobierano badania w kierunku badań serologicznych. Kontrolnych wizyt nie planowano. Dalsze dane o chorych uzyskano z rejestru.
Pierwszorzędowy punkt końcowy: złożony; zgony, zawał lub dusznica bolesna niestabilna.
Drugorzędowy punkt końcowy: złożony; zgony z przyczyn sercowych, zawał lub dusznica bolesna niestabilna.
Trzeciorzędowy punkt końcowy: zgony z przyczyn sercowych, zawał, dusznica bolesna niestabilna, udar i choroba naczyń obwodowych.
Grupy chorych dobrze dobrane, w grupie leczonej więcej palaczy 37.7% vs 34.2% chorych w grupie kontrolnej. Pełną kurację antybiotykami przeszło 90% respondentów w porównaniu do 93.7% respondentów z grupy kontrolnej.
Pierwszorzędowy punkt końcowy: wystąpił u 344(15.8%) chorych w grupie leczonej klaritromycyną i u 307(13.8%) chorych w grupie kontrolnej HR 1.15 (95%CI;0.99-1.34) p=0.08. Składowe punktu pierwotnego zgonu 184 chorych z grupy leczonej vs 159 chorych w grupie kontrolnej, zawal/dusznica bolesna niestabilna 160 chorych vs 148 chorych w grupach odpowiednio.
Drugorzędowy punkt końcowy: 249(11.5%) chorych w grupie leczonej i 218(9.9%) chorych w grupie kontrolnej HR 1.17 (95%CI;0.98-1.40) p=0.09.
Trzeciorzędowy punkt końcowy: wystąpił u 351(16.2%) chorych w grupie leczonej i u 303(13.7%) chorych w grupie kontrolnej HR 1.20 (95%CI;1.02-1.39) p=0.03. Przeciwciała IgG przeciwko C pneumoniae wykryto w porównywalnej grupie chorych (>60%), ale obecność przeciwciał nie miała wpływu na zgony i efekt leczenia. Liczba zgonów w grupie leczonej klaritromycyną była wyższa w porównaniu do grupy kontrolnej:
|
klaritromycyna |
placebo HR |
(95%CI) |
p value |
sercowonaczyniowe |
111(5.1) |
78(3.5) |
1.45(1.09-1.92) |
0.01 |
nie sercowe |
85(3.9) |
84(3.8) |
1.03(0.76-1.41) |
0.82 |
niesklasyfikowane |
16(0.7) |
10(0.5) |
1.64(0.75-2.11) |
0.22 |
wszystkie zgony |
212(9.8) |
172(7.8) |
1.27(1.03-1.54) |
0.03 |
Makrolidy oprócz efektu antybiotyku powodują blokowanie kanału potasowego, co może być przyczyną wydłużonego QT i być punktem wyjścia zaburzeń rytmu. Leki te są metabolizowane przez układ cytochromu P450 3A.
Wnioski
Krótkoterminowe leczenie klaritromycyną u chorych z dusznicą bolesna stabilna może skutkować znaczącym wzrostem liczby zgonów. Bezpieczeństwo stosowania klaritromycyny w dłuższym okresie czasu powinno być zbadane.
Jespersen CM, Als-Nielsen B, Damgaard M, Hansen JF, Hansen S, Helo OH, Hildebrandt P, Hilden J, Jensen GB, Kastrup J, Kolmos HJ, Kjoller E, Lind I, Nielsen H, Petersen L, Gluud C; CLARICOR Trial Group. Randomised placebo controlled multicentre trial to assess short term clarithromycin for patients with stable coronary heart disease: CLARICOR trial. BMJ. 2006 Jan 7, 332(7532), 22-27. [PMID]: 16339220.